سیڕاتی موستەقیم سیڕاتی عەلمانیەت و حوكمی دیموكراتیە

On حوزەیران 10, 2026

10) پێویستیەكانی سەردەم وا دەخوازن قورئان رێفۆرم بكرێت وەك ئینجیل لەگەل سەردەمدا بگونجێندرێت چونكە هەموو ئەوانە مرۆڤ نوسیویانەو بۆ قۆناغێكی كۆنی مێژو، و كۆمەلایەتی بووە ، بەلام ڕۆژگارێك ئاڕاستەكانی ژیان و هوشیاری مرۆڤەكان ئەگۆڕدرێن و ئاین پێگەی لاواز دەبێت وەك لە ڕۆژئاوا تێبینی دەكرێت. ئەگەر بریار لای من بێت ئەوا وانەی ئاین لە قوتابخانەكاندا نەخوێندرێت بەلكو تەنیا مێژووی ئاین بخوێندرێت ، بۆ ئاشنابوون بە هی ئاینە جیاوازەكانیش ، لە بری ئەوە زۆرتر بایەخ بە وانەو بوارە زانستیەكان و مێژوی نەتەوەیی بدرێت ، هەروەها گۆرینی زاراوەی سەوابتی ئیسلام لە دەستوری هەرێمداو سوودیش لە یاسا نوێكەی كانتۆنی جەزیرە وەربگیرێت سەبارەت بە یەكسانی.

11) بە چاو خشانێك بە كتێبەكانی پەروەردەی ئیسلامی لە هەرێمی كوردستان بۆ پۆلی یەكەمی بنەڕەتی تا دەگاتە پۆلی دوازدەی ئامادەیی بە ڕوونی دەبینرێت چۆن ئیسلامی و سەلەفیەكان دەستیان خستۆتە نێو مینهاجی خوێندنی قوتابخانەكانی كوردستان و لەوێوە دەیانەوێت مندالانی كوردستان بكەن بە ئیسلامیی لە لایەك و كەسێكی ڕەهاگەراو قەبولنەكەر بۆ ئەوانی تر لە لایەكی دیكە. بەرپرسی یەكەم لە بە سیاسی كردن و بە ئیسلامی كردنی مندالان لە قوتابخانەكان ئیسلامیەكان و سەلەفیەكان نین بەڵكو وەزارەتی پەروەردەو وەزیری پەروەردەو سەرۆكی حكومەت و سەرۆكی هەرێمن كە بەرپرسیارێتی یەكەمیان لەم كارە قێزەون و كارەسات ئامێزە دەكەوێتە ئەستۆ. بەشێكی زۆر لە كتێبەكانی پەروەردەی ئیسلامی هەر لە پۆلی یەكەمی بنەڕەتیەوە تا دوازدەی ئامادەیی تەرخانكراون بۆئەوەی وا نیشان بدرێت كە ئاینی ئیسلام ئاینێكی سیاسیە، واتە ئیسلام لە توێی كتێبەكانی قوتابخانە نەك وەك ئاین نیشاندراوە بەلكو وەك ئادیۆلۆژیایەكی سیاسی بە خوێندكاران ناسێنراوە… لە كتێبی پەروەردەی ئیسلامی بۆ پۆلی دوازدەی ئامادەیی لە هەرێمی كوردستان پێغەمبەر كراوە بە سەركردەیەكی سیاسی و سەربازی. ئەوەش دیسان هەمان ئەو ئارگومێنتانەیە كە كەسانی وەك قەرەزاوی و ئیسلامیەكان بەكاریان دێنن بۆ ئەوەی سوبغەیەكی سیاسی بدرێت بە ئاینی ئیسلام. بە موسوڵمان كردنی خوێندكار واتە كردنی قوتابخانە بە مزگەوت. ئەوەی زۆر بە زەقی لە تەواوی كتێبەكان بەرچاو دەكەوێت ئەوەیە كە دەق و چیرۆكەكانی كتێبەكان بە مەبەستی ئاشنا كردنی خوێندكار بە ئاینی ئیسلام نەنوسراوە بەلكو بە مەبەستی بە موسوڵمان كردنی منداڵەكان نوسراون.

16) مەلا فاتیح شارستانی ئەو مەلایەی ، مەلا كامەران ع. خوارەحم لە نامەیەكیدا بۆ من ستایشی دەكات لە گرتە ڤیدیۆیەكدا دەیوت “ئینسان كە لە خوا غافل بوو لە دڕندەو ئاژەل كەمترە” یان ئەوەیە ئیسلامیەكان بەو هەلوێست وەرنەگرتنەیان لێی ڕەزامەندن بەو سوكایەتی پێكردنە بە كۆمەلگاو بەوانەش كە مەلا كامەران لە لاپەڕەی فەیس بووكیداو لە نامەكەیدا بۆ من بە عەلمانی داعش نێوی بردوون. لە گرتە ڤیدیۆیەكی تردا مەلا فاتیح دەلێت ” ژنان دەبێت ببنە كۆیلەی پیاوەكانیان بۆئەوەی لای پیاوەكانیان رێزیان لێبگیرێت …تاد.”. ئەم قسانە لە ولاتێكی پێشكەوتووی هوشیاردا لە زاری قەشەیەكەوە بكرێت نەك هەر لەلایەن ژنانیشەوە ریسوا دەكرێت بەلكو خۆی لەنێو قەفەسی دادگادا دەبینێتەوە. سەرجەم مەلاكان و “زانا ئاینیەكان” بە كوردو ناكوردەوە بەم ئەقلیەتە دەدوێن و بیردەكەنەوە. ئەوە چ سوكایەتیەكە ئەوانە بە ئافرەتان و مرۆڤەكانی دەكەن؟ ئایا بەم ئەقلیەتە دەیانەوێ ببنە بەدیل بۆ دەسەلات؟

هەروەها ئەمیری كۆمەلی ئیسلامی لە كەنالی (ئێن ئار تی) یەوە دەیوت تەنیا ئەوانە شەهیدن كە لە پێناوی خودا دەكوژرێن ، ئەوە چ سوكایەتیەكە بە شەهیدەكانمان دەكرێت كە لە پێناوی گەل و نیشتیماندا گیانی خۆیان بەخت كردوە دژی چەتەكانی داعشیش كە ئیسلامیەكان لە زاریانەوە نابیسترێت وەك تیرۆریست نێویان بەرن و بە هەزارانیان بڕۆنە سەر شەقامەكان لە دژی داعش خۆپیشاندان بكەن. بەلێ داعش قوتابخانەیەكی بەهێزی ناو ئیسلامی سیاسیە. لێرەدا كە ئاماژەم بە داعش داوە هاوشێوەی داعش لە سەردەمی سەحابەوە هەتا ئەمڕۆكە هەبوەو نكۆلی كردن لێی نایسرێتەوە. لێرەدا داعش لەناو ئیسلامدایەو خوێندنەوەیەكی تایبەتە بۆ ئیسلام و لە پەنای ئایەت و حەدیس و وتەكانی زانایانی ئایندا شەرعیەت وەردەگرێت و گەشەی كردوەو درێژە بە بوونی خۆی ئەدات.

لە نێوان هەر چەند دێر قسەیەكدا ئەوانە ئایەتێكی قورئان و حەدیس دەهێننەوە ، ئایا ناكرێت خۆشیان خاوەنی لێكدانەوەو فكرو وتەی خۆیان بن و بەرامبەر بە زۆرێك لە ئایەتە ناتەندروستەكانی قورئان ڕەخنە گرانە بوەستنەوە؟ بەهۆی ئاینی ئیسلامەوە داب و نەریت و كەلتوری عەرەب زۆرێك لە داب و نەریت و بەهاو كەلتوری كوردەواری لاواز كردوە. لە قوتابخانەیەكی چۆمان لە پۆلێكدا لە 38 خوێندكار 37ی محەمەدی ناوە. دەولەتانێكی ئیسلامی هەن كە بۆ بەرژەوەندی سیاسی نوخبەیەك مەبەستیانە كۆمەلگاكەی ئێمەش بكەنە ئیسلامی عەرەبی و حیزبە سیاسیە ئیسلامیە كوردیەكانیش بوونەتە ئامراز بۆ ئەم ئامانجە. یەكێك لە كێشەكان بۆ دروستبوونی دیاردەكە لاوازی لایەنە دیموكرات و عەلمانی و ڕۆشنبیرەكانە نەك هەر لە كوردستاندا بەلكو لە تەواوی ناوچەكەدا بەدی دەكرێت. لێرەدا پێویست بوون بە بناغەیەكی فكریی هەیە كە لە ئەقلانیەتەوە سەرچاوەی گرتبێت و پشت بە عەلمانیەت ببەستێت بەلام تائێستە ئەم بناغە فكریە ئەقلانیە وەك پێویست بەردەست نیە.

17) لە ڕۆژئاواش ئاین هەیە بەلام بە تەقدیس نەكراوە وەك ئیسلام لای خۆمان. لە ڕۆژئاوا ئەحزابی ئاینییش هەیە بەلام كۆمەلگاكە فرەیی و پلورالیستیەو دین و دەولەت لە یەكتر جودا كراوەتەوەو دەستوری تەندروست هەیە كە جێگای هەموانی تێدا بێتەوە ، نەك وەك ئیسلامیەكان كە دەیانەوێ تەنیا شەرع بكەنە دەستور بۆ كۆمەلگا كە دونیایەك ناعەدالەتی تێدایە، ئەو كاتە مافی هەموو ئەوانەشی تێدا دەخورێت كە وەك ئەوانە بیرناكەنەوە. ئیسلامیەكان نابێت دونیا لەگەل ئاینەكەیاندا بگونجێنن بەلكو دەبێت خۆیان لەگەل دونیادا بگونجێنن گەرنا چارەنوسیان وەك ئەوەی داعشی لێبەسەر دێت..

ئیسلامچێتی بووە بە كەرەسەو سەرچاوەی ژیان و پارەو بزنس و تەمەلیی و كار نەكردن. بۆتە رێزو بالادەستی ژمارەیەكی زۆر لە مەلاو مامۆستای ئاینی و بانگخوازو مجێورو فەقێ و كارمەندانی وەزارەتی ئەوقاف و زۆرێكی تری ئیسلامی سیاسی لەنێو كۆمەلگای ئێمەشداو بەم رێگایەوە خۆشگوزەران دەژین. لە هەموو شوێنێكیش خەلكانێكی نەزان و تێنەگەیشتو ، و نەخوێندەوار ، یان كەسانی بەرژەوەند پەرست رێزیان لێدەگرن و گوێڕایەلییان دەكەن ، بێوگومان بۆ ئەوانەی ئیسلام سەرچاوەی ژیان و دەسكەوتیانە بەئاسانی دەست بەرداری نابن. مزگەوتەكانیش بە ناوی نوێژو خوداپەرستی و ئیسلامەتیەوە كراونەتە شوێنی سیاسەت كردن و بە گەوج كردنی گەنجەكانمان. خۆ لەسەر سەكۆی مزگەوتەكان باسی زانست و پێشكەوتنی زانست و گەردونناسی و زانستە كۆمەلایەتیەكان و فیزیاو كیمیاو شۆڕشەكانی كوردو كوردایەتی بۆ مندالان و لاوانی كوردستان ناكرێت. ئەوانە دژی هەوو شتێكی ڕەسەنی كوردەوارین ، دژی جل و بەرگی جوانی ئافرەتانی كوردن ، دژی سروودی نیشتیمانی و ئالای كوردستانن و پێیان وایە ئالای كوردستان كفری تێدایەو پێشنیازی گەوجانە دەكەن اللە اكبری عەرەبی لە شوێنی ئەو ڕۆژە بنوسرێت. لەكوێ شتی وا هەیە هەول بدرێت ئالای نەتەوەیەك بە زمان و بە پیتی نەتەوەیەكی دیكە لەسەری بنوسرێت. هەموو ئەوانە بێرێزی و سوكایەتی كردنە بە پیرۆزیەكان و هێمای نەتەوەیی و نیشتیمانی كورد. ئیسلام هەر بە تەنیا ئاین نیە بەلكو فەرهەنگی عەرەبە. ئەگەر پێغەمبەری موسولمانان ، محەمەدی عەرەب ، عەرەب نەبوایەو كورد بوایە ، قورئانیش بە عەرەبی نەبوایەو بە زمانی كوردی بوایە ، ئایا هیچ عەرەب و تورك و فارسێك ئەو كاتە محەمەدی كوردی و ئیسلامیان بە ئاینی خۆیان پەسەند دەكرد و دەبوون بە موسولمان؟ كورد دەبێت پێش ئەوەی موسولمان بێت كورد بێت و ناسنامەی نەتەوەیی ئەولەویەتی هەیە.

ژنی کوێلە، ناتوانێت باسی ئازاد کەسانی تر بکات، لە کاتێکدا خوێ ئازاد نەکhttps://www.kurdistanpost.com/biz/nuseran/salar_Basire/islam3.jpgردبێت

21) ئەگەر ئیسلامیەكان لای خۆشمان دەیانەوێ لەم ولاتەدا خزمەتێك بكەن ئەم خالانەی خوارەوە جێبەجێ بكەن وەك كەمترین شت بۆ ئەم كاتە: دوور بكەونەوە لەوەی بەتایبەت *ڕۆژانی هەینی بە موكەبەرە وتاری مزگەوتەكان بەو دەنگە بەرزە بۆ دەرەوە بگوازرێنەوە چونكە لەلایەك كەسانێك هەن كە ئارەزویان لێی نیەو نەیانەوێ گوێی لێبگرن لە لایەكی ترەوە بێزار كردنی خەلكیی و كەسانی نەخۆش و مندال و پیریشە، ئەوە جگە لەوەی هەینی ڕۆژی پشووە. موكەبەرەكان تەنیا بۆ ناوخۆی هۆلەكان بن بۆ ئەو ئیماندارانەی كە باوەڕیان پێی هەیەو گوێگرتنی تەنیا بۆ ئەوانە بێت بە داخراوی ، هەروەها بەیانیان زوو خەلك بێزار كردن بە بانگ لە دەیان موكەبەرەی مزگەوتەكانەوە بێئەوەی ڕەچاوی ئارامی و خەوی تەندروستی بەیانیان و بیڕورای جیاواز بكرێت ، هەموو ئەوانە هیچیتر نین لە دیكتاتۆریەت و سەپاندنی بەزۆری ئاین بەسەر خەلكیدا. بەو جۆرە خەلكی بێزار دەبێت لێیان.

لەبری مێشك شوشتنەوەیان تەنیا بە یەك ئایدۆلۆجی فێری بیری نەتەوەیی و زانست و شارستانیەتیان بكەن هەر ئەمانەن لەسایەی ئیسلامە سیاسیەكانەوە دواتر خۆیان لە نێو داعش و هاوشێوەكانیدا دەبیننەوە.

لە هەموو گەڕەكێك مزگەوتێك یان دووان هەن بەلام لە هیچ گەڕەكێك كتێبخانەیەك و شوێنێكی كەلتوری و ڕۆشنبیریی تێدا نیە بۆ دانیشتوانی ئەو گەڕەكە ، هەروەها سەنتەری مردوو شتن بە شێوازێكی شارستانیانە دروست بكرێت و دواتر بە ئوتومبێلی گونجاو بە رێزەوە بگوازرێنەوە بۆ ئەو گۆڕستانە بەداخەوە هەڕەمەكی و ناشارستانیانەی لای خۆمان هەن و هەروەها لەو مزگەوتە ناشیرینانە ئەشۆردرێن و زۆرجار دارەمەیتەكان لەسەر دیواری ئاودەستەكان دادەنرێن كە بێرێزیە بە كەسی موسلمان و مرۆڤەكان بە گشتی. لەو هەموو پارەو بودجەو زەكات و پارانەی ولاتە هاوبیرەكانیان وەری دەگرن شوێن بكەنەوە لانی كەم نیوەڕوان نانێكی گەرم بدرێت بە هەژاران و پەككەوتەكانی سەر شەقامەكان. هەموو ئەوانە لە ڕۆژئاوا كەنیسەكان دەیكەن كە موسولمانیش نین .
22) لە یەكێك لە سەرنجەكانی مەلا كامەران خوارەحم لە لاپەرەی فەیس بووكیدا سەبارەت بە فرە ژنی ئاماژەی بە عێراق و سوریا داوە وەك نمونە كە ژمارەی ئافرتان و قەیرە كج زۆرترەو كێشەكە بەوە چارەسەر دەكات كە پیاوێك ببێتە خاوەنی چەندین ژن لەبری ئەوەی ببنە لەش فرۆش. لە زۆربەی ولاتە ئیسلامیەكان رێژەی ئافرەت بەرامبەر بە پیاو زۆر جیاواز نیەو كەچی شەرع فرە ژنی داناوە بۆ پیاو ، ئەوەش بۆ ئەو پیاوانەیە كە خاوەن پارەو سامانن بەلام هەژارەكان زۆربەی جار توانای خواستنی تەنیا یەك ژنیشیان نیەو دەبێت ژیانیان لە چاوەڕوانیدا بەسەر بەرن ، بۆ ئەوە دەلێن چی؟ بۆ بەرگری كردن لە فرە ژنی وەك چارەسەرێك بۆ كێشەی ژن ناوبراو ئاماژەی بە رێژەی پیاوان و ژنان داوە بێ گەڕانەوە بۆ سەرچاوەو ئامارێكی دروست ، بۆنمونە نوسیویەتی لە ئەلمانیا 5 ملیۆن ئافرەت زۆرترە وەك لە پیاو ئەوە هەرچەندە رێژەی ژن و پیاو لە هەر جێگایەك بێت خۆ نەنوسراوە دەبێت بۆ ئەبەدو ڕاوەستاو بێت. ئەو ژمارەیەی مامۆستای ناوبراو زۆر هەلەیە ، ڕاستیەكە ئەوەیە بۆنمونە لە ئەلمانیا لە سالی 1991 بۆ 1067 ژن 1000 پیاو هەبوە ، بۆ سالی 2009 بۆ 1040 ژن 1000 پیاو هەبوەو رێژەكە هەر نەگۆڕاوە. (بروانە ئەم لینکە:

www.rp_online.de

ئەی بۆ ئەو كۆمەلگایانە چی دەڵێن ئەگەر رێژەی پیاو تێیاندا زۆرتر بێت لە ئافرەت.
23) دوبارە سەبارەت بە پێگەی ژن لە ئیسلام و لە قورئاندا: (باری كەسێتی و مافەكانی ژنان لە شەریعەو قورئاندا) لێرەدا بە كورتی ئاماژەیەك بە باری كەسێتی و “مافەكانی” ژن بدەم لە شەریعەو قورئاندا كە ئیسلامیەكان شانازی بە پراكتیزە كردنیەوە دەكەن: لە سورەتی النساو 34 هاتوە: … “پیاوان سەرپەرشتیارن بەسەر هاوسەرەكانیانەوە ، ئافرەتانی ژیرو دیندارو گونجاو هەمیشە گوێڕایەلی مێردەكانیان دەبن … ئەو ئافرەتانەش سەركەشی و سەرپێچی بكەن … لە ناو جێگادا پشتیان تێبكەن ئەگەر سوودی نەبوو (لێیان بدەن) … تاد.” بەلێ پێغەمبەری موسولمانان بەم یاساو شەریعەتە موسولمانانی فێری لێدانی ژن كرد.
سورەی النساو 15: ئەو ئافرەتانەی كە زینا دەكەن ئەوە چوار شایەتیان لە خۆتان لەسەر بگرن جا ئەگەر شایەتییاندا ، ئێوە لە مال بەندیان بكەن تا مردن یەخەیان پێدەگرێت …” بەلام بۆ پیاو باسی بەندكردن و زیندانیی تێدا نیە ئەگەر هەر خیانەتێكی هاوسەرگیریی بكات.

25) سەبارەت بە عەلمانیەت بەردەوام لەم زاراوەیەدا ئیسلامیە سیاسیەكان ئاماژە بە زاراوەی عەلمانی توندڕەو ئەدەن و دەیخەنە ناو خانەی كۆمۆنیزم و ستالینیزمەوە ، من دەكرێ كۆمۆنیست و ستالینییش نەبم ، كەسێكی دیمكراتخواز بم ، لیبەرال بم ، چەپ بم بەلام عەلمانیش بم ، كێشەكەی ئەوانە لەم شوێنەدا ئەوەیە چونكە عەلمانیەكان داوای جیاكردنەوەی دین ئەكەن لەدەولەت بەلام عەلمانیەت بێ دیموكراسیەتیش لای من نەگونجاوە بەواتا نەمانی دیكتاتۆریەتی حیزب پێویستە بۆ تەواوكردنی عەلمانیەتێكی تەندروست گەرنا جیاوازی نابێت لەگەل توندڕەوی ئیسلامدا چونكە ئەو كاتە هەردوو دەبنە رێگر لەبەردەم دیموكراسیەتدا. بیركردنەوەی ئاینخوازێكی ڕادیكال ، ئیسلامێكی توندڕەوی تۆتالیتێرو دەمارگیر كە وەك فیل تەنیا بە یەك ئاڕاستە سەیر دەكات و لەوە زیاتر هیچیتر نابینێت بۆ من هیچ جیاوازیەكی نیە لەگەل ستالینیەك و تۆتالیتاریزمێكی ناسیۆنالیستی وەك نازی و بەعس.
26) ئاینی ئیسلام هەمووی بریتیە لە ترس و تۆقاندن و سوتاندن بە ئاگری جەهەنەم و شێوەكانی تری ترسی دەرونیی. لەم ولاتانەی ئێمەدا هەموو شتێك ترسە ، ترس لە هەژاری و نەبوونی ، ترس لە نەخۆشی و خراپی سیستەمی تەندروستی ، ترس لە گەندەلكاران ، ترس لە نەبوونی زەمانی كۆمەلایەتی ، ترس لە جەنگ ، ترس ، ترس…

ئاینی ئیسلامیش بەردەوام تووشی ترسی كردوین بە ئەشكەنجەو سوتاندنمان لەو دونیا هەروەك ئەوەی لە ژیانی ئەم دونیاماندا زۆر بەختەوەر بین. خەلكانێك لەبەر بێهیوایی و ناتەبابوونی و نابەختەوەری لە ژیانی ئەم دونیایداو بەهۆی چەندین هۆكارەوە ، هیوایەك ئەدات بەخۆی دل بە ژیانی بەهەشتێك و ئەو دونیا خۆش بكات ، شتێك كە بەقەناعەتی من بوونی هەرگیز نیەو مرۆڤ بۆخۆی كردۆتە ئەفسانەیەكی باوەرپێكراو ، بەهەشت و جەهەنەم هەر ئەوەیە كە لەسەر ئەم زەویە هەیەو هیچیتر. ژیان بۆ ملیاردەها مرۆڤی ئەم سەر زەمینە بۆتە جەهەنەم. ئاین هەندێكجار دەبێتە جۆریك لە ئیدمان بوون. هەربۆیە ئەوانەی كە توانای تێگەیشتنێكی زانستانەو لۆجیكانەیان نیە بۆ دیاردەكە زۆرترین نوێژو عیبادەت دەكەن ، زۆرترین ڕۆژو دەگرن تەنیا بۆئەوەی خودا لە خۆیان ڕازی بكەن و لانی كەم لەو دونیا بحەسێنەوەو خۆیان داوەتە دەست وەهم و ئەفسانە. ئەوە تراژیدیە. كەواتە دیاردەكە لێرەدا دەرونی و قەیرانی رۆحیی و كێشە كۆمەلایەتیەكانی مرۆڤەكانە ، ئەو كاتەش كە كێشە ڕۆحیەكانی لە نێو ئەو كۆمەلگایەدا چارەسەر نابن زۆرانێك پەنا دەبەنە بەر خالقێك و لە ناخی خۆیاندا لەگەلی ئەدوێن و لێی دەپارێنەوەو خۆیان دەكەنە كۆیلەی ئەو ، بەم شێوەیە ئارامیەكی دەرونی ئەدەن بەخۆیان ، هەربۆیە ئەوە مرۆڤ خۆیەتی لەسەر شێوەی خۆی خوادیەكی بۆخۆی دروستكردوە نەك بە پێچەوانەوە. ئەم دیاردەیە لە ڕاستیداو لە بنەڕەتدا پەیوەندی بە ئاینەوە نیە بەلكو زۆرتر بە قەیرانە دەرونی و كۆمەلایەتی و ڕۆحیەكانەوە هەیەو زۆرجاریش ئاین دەبێتە جۆرێك لە ئایدیۆلۆژیا لە مێشكی مرۆڤەكاندا. بۆ لێنەسەندنەوەی ئەو ئارامیە رۆحی و دەرونیە ئەوانە چاو، و گوێی خۆیان لەبەردەم شیكردنەوەی ڕاستیەكان دادەخەن و پێی دەژین بەلام دەرئەنجامەكانیشی سەلبیە.

بۆ كەمكردنەوەی ئەم دیاردانە لێرەدا دەبێت دەولەت شوێنی چارەسەرە دەرونی و رۆحیەكان پێكبهێنێت ، هەروەها بەرنامەی ئابوری عادیلانەی هەبێت و كار لەسەر كەمكردنەوەی هەژاری بكات ، سیستەمی كۆمەلایەتی تەندروستی هەبێت و گەلەگەی تەندروست پەروەردە بكات و …تاد. بەشێكی گەورەی موسولمانان عەرەبی نەزانن یان نەخوێندەوارن و لە ناوەڕۆكی ئەو زمانە قورسەی قورئان تێناگەن كەچی دەشبێت بەو زمانە نوێژ بكەن و گوێ لە قورئان بگرن. ئیسلامیە سیاسیەكان سوودیان لە هەموو ئەم قەیران و تراژیدیا مرۆڤیانە وەرگرتوە بۆ ڕاكێشانیان بەلای ئایندا ، سودیان لە نەخوێندەواری و دواكەوتویی و ساویلكەیی مرۆڤەكان وەرگرتوە بۆ ئامانجێكی سیاسی و تەسك.

بینینەکانی بابەت: 169