فەنزویلا و ئیمپراتۆریەتە ناجێگیرەکەی ترامپ ڕفاندنی مادۆرۆ یەکێکی تر لەو سەپرایزانە بوو کە ترامپ دنیای ئەمڕۆی پێ ڕاچلەکاند تا بزانن سیستمی نوێی ترامپ بۆ جیهان چیە؟!
ئاسۆ کمال
ئەم دنیایەی ئێستا بۆ بورژوازی ئەمریکا کۆن بوە و چیتر ئەمریکا بەپێی ئەو پێوەرانەی وەک “سەروەری وڵاتان و ڕێکەوتنامەی نەتەوەیەکگرتوەکان”، ناتوانێ سەروەری جیهان بێت.
“ماگا و مەزن کردنەوەی ئەمریکا” سیستمێکی نوێی پێویستە کە هەموو جیهان و یاساکانی و ژیانی کۆمەڵگەی مرۆڤایەتی بەدەوری خۆری سەرەوەری دەوڵەتی سەرمایەداری ئەمریکا دا بسوڕێتەوە.
گەمژەییە ئەگەر کەسێک دوای ئەم دوو ساڵەی تاقیکردنەوەکانی ئەم سیستمە نوێیەی ترامپ بکەوێتە تەڵەی ئەوەی لابردنی “دیکتاتۆری فەنزویلا” و “مەلاکانی ئێران” و “ئەسەد” و “حەماس” و “حزب اللە” و “حەشدی شەعبی” زەمینە بۆ خەبات و شۆڕشی خەڵکی کرێکار و زەحمەتکێش و سۆشیالیستەکان خۆش دەکا. دەوڵەتی ئەمریکای ترامپ لە پێشبڕکێی ئابوری و سیاسی لەگەڵ چین و ڕوسیادا پێویستی بە دروستکردنی مۆدیلی دیکتاتۆرەکانی وەک خۆیەتی، لە چەشنی ناتانیاهۆ و شەرع و بن سەلمان و ڕەزا شا و نیولیبراڵەکانی ئەمریکای لاتین ( حافێر میلی ئەرجەنتین، جۆزێ کاستی چیلی، نایب بوکیلی سلڤادۆر و بۆسۆنارۆی بەرازیل) و ڕاستڕەوەکانی ئەوروپا. ئەمە پێداویستیەکانی ئیمپریالیزمی ئەمریکایە لە شەڕ و پێشبڕکێی داگیرکاری بازاڕی جیهانی و ناوچەکانی دەسەڵاتدا کە کەڵەکەی سەرمایە پێویستیەتی. هاتنە خوارەوەی توانای ئابوری ئەمریکا و گەشەی چین، بورژوازی ئەمریکای خستۆتە بەردەم مۆتەکەی ڕوخانی ئیمپراتۆریەتەکەی و ترامپ وەک سەرکردەی جەنگی هێزی سەربازی ئەمریکای کردۆتە سەرەکی ترین ئامڕازێک بۆ بەرگرتن بەم چارەنوسی شکستە چاوەڕوانکراوە لە مەیدانی شەڕی ئابوریدا.
خستنە ژێر ڕکێفی فەنزویلا و نەوتەکەی هەنگاوێکن بۆ جێبەجێکردنی بۆ پلانی “ترمپ کۆرۆلاری” کە دەیەوێت هەموو کیشوەری ئەمریکا، “ڕۆژائاوای هەمسفێر” ، بخاتە ژێر کۆنترۆڵی ئابوری و سیاسی و سەربازی دەوڵەتی ئەمریکاوە. هەر بۆیە گێچەڵی داهاتوو مەکسیکە و ئەگەر ئەم دوو وڵاتە، فەنزویلا و مەکسیک، تەسلیم ببن ئەوا باقی وڵاتانی ئەمریکای لاتین دەکرێنە ئامانج. بەم شێوەیە ئەم ستراتیژەی ئەمریکا بۆ ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست و ئاسیا و جیهان نائارامیەکی درێژخایەنی هەڵگرتوە.
ئەمڕۆ پێویستە گۆڕانکاری بکرێت لە ڕوبوڕوبونەوەی ئەم هەژمونیە میلیستاریستی و سیاسیەی ئەمریکادا. دەرسێکی گرنگ لەم ڕوداوانە بۆ ناڕەزایەتی هەموو خەلکی ئەو ولاتانەی دەکەونە بەردەم ئەم هەڕەشە و شەڕانەی ئەمریکا، بەتایبەت لە ئەمریکای ناوەڕاست و لاتیندا، ئەوەیە کە خەڵکی کرێکار و زەحمەتکیش چیتر ناتوانن لە سایەی دەولەتی دیکتاتۆریە سەربازیەکاندا، وەک مادۆرۆدا، بپارێزرێن و چیتر بزوتنەوەی دژی ئیمپریالیستی ئەمریکای لاتین ناتوانێ پشت بە دەوڵەتانی سەرکوتگەر و کۆنەپەرستی وەک ئێران و ڕوسیا ببەستێ بۆ ڕوبەڕوبونەوەی مەترسیەکانی هێڕشی حکومەتی ترەمپ، چونکە ئەم دەوڵەتانە خۆیان بەشێکن لە بەربەریەتی جیهانی سەرمایەداری ئەمڕۆ، هەربۆیە ستراتیژی شۆڕشگێڕانەی ئەم بزوتنەوە جەماوەریانە دەبێ ڕوبکاتە پەیداکردنی هاوئاهەنگی و هاوپشتی لەگەڵ سەرجەم بزوتنەوە دژی کاپیتالیستیەکانی جیهاندا، کە نمونەکانی لە بەرەی دژی شەڕی غەزە و فەنزویلا و ئۆکرانیاو دژی سیاسەتە ئابوریەکانی بانکی نێودەوڵەتی و جی حەوت و خۆپیشاندانەکاندا دەبینینەوە.
خەڵکی ئەمریکای لاتین لە نیوسەدەی ڕابردوودا پیشەنگی بزوتنەوەی دژی ئیمپریالیستی ئەمریکا بوون. شکست پێهێنانی ئیمپراتۆریەتە مۆلەقەکەی ترامپ و نەخشەکانی “کۆرۆلاری” لەسەر دەستی ئەم بزوتنەوەیە دەتوانێ بەدی بێت ، کاتێک هەم لە ئاستی وڵاتانی ئەمریکای لاتیندا یەکگرتوو بێت و هەم وەک غەزە پشتیوانی جیهانی لێ بکرێت. ئەمە ئەو هێزە چینایەتیەیە کە چارێکی نیە جگە لە چونە شەڕی بەربەریەتی سەرمایە لە هەموو شوینێک و لەئاستی هەردوو نیوە و هەمسفێری ڕۆژئاوا و ڕۆژهەڵات.