١٥ی ئابی ٢٠٢١ ئەو ڕۆژەیە کە تاڵیبان لە ڕێگەی ڕێککەوتنێک لەگەڵ ئیمپریالیزمی ئەمریکا و ناتۆ دەستی بەسەر دەسەڵاتی ئەفغانستاندا گرت.
لەلایەک ئەم ڕۆژە شکستی شەرمەزارکەری ئەمریکا و ناتۆیە دوای بیست ساڵ داگیرکاری لە ئەفغانستان، لەلایەکی ترەوە چوار ساڵی ڕابردوو سەردەمێکی دڕندانەی ئاپارتایدی جێندەری و فاشیزمی ئایینی سەرمایەداری و زیادبوونی جیاوازی چینایەتی و هەژاری و بێکاری و کۆچی بەکۆمەڵ بەخۆیەوە بینی.
بە بۆنەی چوارەمین ساڵیادی دەسەڵاتی ڕەگەز پەرستی تاڵیبان لە ئەفغانستان، چاوێکی کورت لە دۆخی سیاسی و ئابووری و کۆمەڵایەتی ئەفغانستان و پێگەی بزووتنەوە کۆمەڵایەتی و سیاسییەکان دەخەینە ڕوو:
سروشتی چینایەتی ڕژێمی تاڵیبان
ڕژێمی تاڵیبان وەک هێزێکی سیاسی- سەربازی-ئاینی کە ڕەگ و ڕیشەی لە پەیوەندییە دواکەوتووەکانی سەرمایەداریی بەرهەمهێناندا هەیە و شەرعیەتی خۆی لە کولتوری خێڵەکی پیاوسالاری و بناژۆخوازی ئایینی وەرگرتووە، سیستەمێکی سەدەی ناوەڕاستی بەسەر خەڵکی ئەفغانستاندا سەپاندووە کە تیایدا نیوەی دانیشتووان، ژن، بە هیچ شێوەیەک بە مرۆڤ نازانرێت.
هەڵوێست و هەڵوێستی تاڵیبان بەرامبەر بە ژنان، زانست، ئازادی و مافە مەدەنییەکانی هاووڵاتیان، ڕەنگدانەوەی کولتوور و ئایینێکە کە لەسەر بنەمای پاشماوەی پەیوەندییە فیۆداڵیەکان و سەرمایەداری دواکەوتوو دامەزراوە.
هەرچەندە بنکەی کۆمەڵایەتیی ڕژێمی تاڵیبان لەلایەن خەڵکی گوندەکان و خێزانە کەم دەرامەتەکانەوە پێکهێنراوە، کە حکومەتەکانی پێشوو بەهۆی سنووردارکردنیان هیچ کۆنتڕۆڵێکیان نەبووە و خزمەتگوزارییە خۆشگوزەرانییەکان کەمتر بوون، لەماوەی ٤ ساڵی ڕابردوودا بەهۆی گەندەڵی و تاڵانکردنی سەرچاوە ئابووری و داراییەکانی ناوخۆ و هاوکاری دەرەکی، چینێکی نوخبە سەریهەڵداوە کە نوێنەرایەتی سەرمایەداری دواکەوتوو دەکات.
سیاسەتەکانی تاڵیبان تەنها لەسەر بنەمای توندڕەوی ئایینی نییە، بەڵکو ستراتیژییەکی هۆشیارانە لەسەر بنەمای دژایەتی چینایەتییە، کە تێیدا ڕژێمی دەسەڵاتدار شێوازەکانی سەرکوتکردنی سەدەی ناوەڕاست بەکاردەهێنێت بۆ پاراستنی کۆنترۆڵی کۆمەڵگا.
تاڵیبان بە بێبەشکردنی نیوەی دانیشتووان – ژنان – لە خوێندن و سەربەخۆیی ئابووری، هێزێکی کاری ملکەچ و نەخوێندەوار مسۆگەر دەکات کە ناتوانێت تەحەدای دەسەڵاتەکەیان بکات.
لەسەر بنەمای ئەم ململانێی بەرژەوەندی و دابەشکاری چینایەتی، ڕژێمی تاڵیبان سەندیکاکانی قەدەغە کرد و یاساکانی کاری هەڵوەشاندەوە.
لە ئەفغانستان کرێکاران و زەحمەتکێشان وەک ژنان مافی ناڕەزایەتییان نییە و بارودۆخی کارکردن لە کارگە و مین و بیناسازی و گواستنەوە بە تەواوی نامرۆڤانە و مەترسیدارە.
لە ڕاستیدا ئەم سیاسەتە جیاکارییە بەرامبەر بە زۆرینەی کۆمەڵگا ڕەنگدانەوەی ڕەوتی خەباتی چینایەتییە – کە چینی دەسەڵاتدار کە پێکهاتووە لە بۆرژوازی کۆمپرادۆری، قاچاخچییەکانی مادەی هۆشبەر و چەک، پیاوانی ئایینی و سەرکردەکانی جەنگ، چینی کرێکار، جووتیاران، کرێکاران و کەمینە نەتەوەیی و ئایینییەکان دەچەوسێنێتەوە و دەیانقۆزێتەوە.
تێ بی نی /ئەم بابەتە لە واڵی چەپی ڕادیکاڵی ئەفغانستان وەرگیراوە
وەرگێردراوە بە زمانی کوردی / ئاوات ڕەسوڵ
